Şanlıurfa

“Anız Yakmak Toprağı ve Geleceği Tehdit Ediyor”

Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi ve Şanlıurfa TEMA İl Temsilcisi Prof. Dr. Ali Rıza Öztürkmen, anız yakmanın çevre, tarım ve insan sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu.

Öztürkmen, özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaygın olan anız yakma alışkanlığının artık “tarımsal bir tercih” olmaktan çıktığını belirterek, artan sıcaklıklar ve kuraklık nedeniyle bunun ekolojik ve insani bir felakete dönüştüğünü ifade etti.

Bilimsel verilerin anız yakmanın toprağın yapısını bozduğunu açıkça ortaya koyduğunu kaydeden Öztürkmen, organik maddenin yok olmasıyla tarımsal verimliliğin yüzde 30 oranında düştüğünü söyledi. Ayrıca bir sonraki üretim döneminde yüzde 15 ila 20 arasında ürün kaybı yaşandığını vurgulayan Öztürkmen, her bir hektarlık anız yangınının atmosfere yaklaşık 1,5 ton karbon saldığını ve bunun iklim krizini doğrudan tetiklediğini belirtti.

Yangınlarla birlikte havaya yayılan PM10 ve PM2.5 partiküllerinin halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturduğunu dile getiren Öztürkmen, bu durumun astım, KOAH ve kalp-damar hastalıklarının başlıca nedenlerinden biri olduğuna dikkat çekti.

Dünyada sürdürülebilir tarım uygulamalarının hızla yaygınlaştığını ifade eden Öztürkmen, 2026 itibarıyla yaklaşık 200 milyon hektar alanda “işlemesiz tarım” modelinin uygulandığını söyledi. Brezilya ve Kanada gibi ülkelerde başarıyla kullanılan doğrudan ekim yönteminin Türkiye için de önemli bir çözüm olduğuna işaret eden Öztürkmen, toprağı sürmeden yapılan ekim sayesinde hem maliyetlerin düştüğünü hem de toprak neminin korunduğunu kaydetti.

Bitki artıklarının yakılmak yerine biyogaz, organik gübre veya malçlama yöntemiyle yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Öztürkmen, yerel yönetimlere ve kolluk kuvvetlerine de çağrıda bulundu. Çevre Kanunu kapsamında yer alan yasakların ve cezaların etkin şekilde uygulanması gerektiğini ifade eden Öztürkmen, denetimlerin dijital takip sistemleri ve İHA’larla artırılması gerektiğini söyledi.

Şanlıurfa Valiliği ile İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün hasat sezonunda yaptığı uyarı ve denetimleri de olumlu bulduklarını belirten Öztürkmen, “Toprağı korumak, vatanı korumaktır” anlayışıyla hareket edilmesi gerektiğini vurguladı.

Prof. Dr. Ali Rıza Öztürkmen, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Toprak bize atalarımızdan kalan bir miras değil, çocuklarımızdan ödünç aldığımız en değerli emanettir. Birkaç saatlik kolaylık uğruna toprağımızın geleceğini, sağlığımızı ve biyolojik çeşitliliğimizi yok etmeye hakkımız yok.”