Bilgisayar sistemlerinde çeşitli sorunlara yol açan uygulamaya ilişkin küresel saat sisteminde yeni bir döneme geçilmesi planlanıyor.
1955 yılında sezyum atom saatlerinin geliştirilmesiyle zaman ölçümü, saniyenin milyonda biri düzeyinde hassasiyete ulaştı. Ancak okyanus akıntıları, erimiş çekirdek ve doğal kuvvetler nedeniyle Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı değişkenlik gösteriyor.
Tarihsel olarak yavaşlayan Dünya’nın son 10 yılda beklenmedik şekilde hızlanmasıyla atom saatleri ile gezegenin gerçek zamanı arasındaki fark yeniden gündeme geldi. Bugüne kadar bu fark arttığında saatlere bir saniye ekleniyor veya çıkarılıyordu.
TEKNOLOJİK SORUNLARIN ÖNÜNE GEÇİLMESİ AMAÇLANIYOR
Geçmişte uygulanan ekstra saniyeler, bazı dakikaların 61 saniye sürmesine neden oldu. Bu durum Reddit ve LinkedIn gibi platformlarda çökmelere, uçuşlarda gecikmelere ve küresel iletişim ağlarında sorunlara yol açtı.
Uzmanlar, Dünya’nın hızlanması nedeniyle daha önce test edilmemiş “eksik saniye” uygulamasının gündeme gelmesinin teknolojik sistemlerde daha büyük sorunlara neden olabileceğini belirtti.
Versailles’daki konferansta alınan yeni kararla saatlere yönelik müdahalelerin mevcut şekilde sürdürülmemesi ve evrensel saat ile gerçek zaman arasındaki fark bir saate ulaşana kadar müdahale edilmemesi öngörüldü. Yetkililere göre Dünya’nın mevcut dönüş hızı dikkate alındığında ilk “artık saatin” uygulanması binlerce yıl sürebilir.
GÜNLÜK HAYATI DOĞRUDAN ETKİLEMEYECEK
Küresel saat sistemindeki değişikliğin günlük yaşamı doğrudan etkilemesi beklenmiyor. Akıllı telefon, kol saati veya bilgisayarlardaki saatlerde doğrudan bir değişiklik yaşanmayacak.
Düzenleme atom saatlerinin çalışma mekanizmasından ziyade internet altyapıları, küresel borsalar, uydu iletişimi ve hava yolu ağları gibi sistemlerin arka planındaki teknik zaman ayarlamalarını ilgilendiriyor.
TÜRKİYE’DE DE KALDIRILACAK
Ölçüm standartlarını belirleyen Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu üyesi Türkiye dahil 69 ülkede artık saniyenin kaldırılması için oylama yapılacak. Kabul edilmesi durumunda karar Mayıs 2027’de yürürlüğe girecek.
2022’de gerçekleştirilen son toplantıda artık saniyenin 2035’e kadar kademeli olarak kaldırılması kabul edilmişti. Yeni oylamayla bu takvim öne çekilecek.
Böylece resmî zaman ölçümü Dünya’nın dönüşünden bağımsız hale gelecek ve saatlere yeniden saniye eklenmeyecek. Öneride ayrıca atom zamanı ile astronomik zaman arasındaki maksimum farkın bir saati aşmaması tavsiye ediliyor.
