Düzenlemeyle fonların tasfiye süreci, yatırımcılara yapılacak ödemeler ve fon malvarlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin geri kazanılmasına ilişkin esaslar belirlendi.
Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları doğrultusunda tasfiyesine karar verilen ve düzenlemenin yayımlandığı tarih itibarıyla tasfiye işlemleri tamamlanmamış yatırım fonları kanun kapsamında olacak.
Düzenlemeyle söz konusu fonların adil, şeffaf ve etkin şekilde tasfiye edilmesi, fon malvarlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin geri kazanılması, oluşan kayıp ve zararların sorumlulardan tahsil edilmesi ve elde edilen tutarların fon pay sahiplerine ödenmesi amaçlanıyor.
Kanunda yer alan hükümler, düzenleme kapsamına girmeyen diğer yatırım fonları açısından genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk sistemi oluşturmayacak.
Tasfiye SPK gözetiminde yürütülecek
Fonların tasfiye işlemleri, SPK'nin gözetim ve denetimi altında tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlar tarafından gerçekleştirilecek. Kurul; tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının belirlenmesi ve nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahipliğinin tespit yöntemini, ara ve nihai ödemeleri, dağıtım sırasını ve tasfiyeye ilişkin diğer usul ve esasları belirleyebilecek.
Tasfiye ile görevli kuruluşlar, fon varlıklarının korunması ve pay sahiplerinin ortak menfaatlerinin gözetilmesi doğrultusunda mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi için gerekli özeni gösterecek.
Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiye sürecini geciktireceğinin SPK tarafından belirlenmesi halinde farklı yöntemlerin kullanılmasına izin verilebilecek. Kurul, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi doğrultusunda ilgili varlıkların Borsa dışında satılmasını da onaylayabilecek.
Borsa içinde veya dışında gerçekleştirilecek satışlarda varlıkları satın alan yatırımcıların, söz konusu varlıkları belirli bir süre Borsada satmalarının veya aynı sonucu doğuracak işlemler yapmalarının engellenmesine de SPK karar verebilecek.
Tasfiye sırasında tahsil edilen tutarlar, fonun yönetimi ve tasfiyesi için zorunlu giderlerin düşülmesinin ardından tasfiye malvarlığına dahil edilecek. Tasfiye tamamlandıktan sonra tahsil edilen tutarlar ise mükerrer ödeme yapılmaması şartıyla geri kazanım hesabına aktarılacak.
Fon pay sahipleri MKK kayıtları üzerinden belirlenecek
Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul AŞ, Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları, diğer sermaye piyasası kurumları ile kamu kurum ve kuruluşları, düzenlemenin uygulanması için gerekli bilgi ve belgeleri talep edilmesi halinde SPK'ye, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) gecikmeksizin iletecek. Kurumlar, kendi mevzuatlarındaki gizlilik ve sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi vermekten kaçınamayacak.
Fon pay sahipliği ise tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından MKK kayıtlarıyla mutabakat sağlanarak fon ve hesap bazında belirlenecek.
Genel Kurulda kabul edilen önerge doğrultusunda, 17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) gönderilen ancak ilgili fonun temerrüdü veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar kapsamında katılma payları TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabında bulunan kişiler de fon pay sahibi olarak tasfiye hükümlerinden yararlanacak.
Sermaye Piyasası Kanunu'nda yer alan piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı kapsamındaki fiilleri gerçekleştirdiği veya bu fonlarla birlikte hareket ettiği SPK tarafından belirlenen kişi ve kurumlara ise tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.
Yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme
Fon malvarlığının nakde çevrilmesinden elde edilen dağıtılabilir tutarın, tasfiye kararından önceki gün sonu itibarıyla geçerli fon birim pay fiyatı üzerinden hesaplanan toplam miktarı karşılamaması halinde yatırımcıların net yatırım tutarları dikkate alınacak.
Net yatırım tutarı, yatırımcının fona yaptığı nakit giriş ve çıkışlar esas alınarak MKK tarafından hesaplanacak. Hesaplamada, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm yöntemiyle dikkate alınacak. Nakit çıkışlarında ilk giren ilk çıkar yöntemi uygulanacak.
Fon pay sahiplerine, nihai tasfiye ödemesinden mahsup edilmek üzere ara ödeme yapılabilecek. SPK tarafından belirlenecek fonlarda net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında bulunan yatırımcılara bu tutar kadar, net yatırım tutarı 1 milyon lira veya üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme gerçekleştirilebilecek.
Para piyasası niteliğindeki fonlar dışında ara ödeme, yatırımcının hesabında bulunan fon katılma paylarının toplam değerini aşamayacak. Fonun önceki gün sonu fiyatı, gerekli bilgiler tasfiye ile görevli kuruluşlardan alınarak ilgili güne ilişkin değerleme üzerinden Takasbank tarafından hesaplanacak.
Dağıtılabilir nakdin tüm ödemeleri karşılamaya yetmemesi durumunda SPK, mümkün olan en fazla sayıda fon pay sahibinin tam olarak yararlanmasını sağlamak amacıyla net yatırım tutarı en düşük yatırımcıdan başlayarak ödeme yapılmasına veya bütün yatırımcılar için asgari bir ara ödeme tutarı belirlenmesine karar verebilecek.
Hiçbir yatırımcıya net yatırım tutarını, ilgili tarihler itibarıyla hesaplanan hak ve alacak miktarını veya 1 milyon liralık ara ödeme üst sınırını aşan ödeme yapılamayacak. Ara ödeme karşılığında katılma payları iade edilmeyecek; bu payların iadesi nihai tasfiye ödemesi sırasında gerçekleştirilecek.
Bazı getiriler isteğe bağlı iade edilebilecek
SPK'nin 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarda, tasfiye tarihinden önce katılma paylarını fona iade ederek ödeme alan kişilerin belirlenen hesaplama sonucunda giriş tutarlarının üzerinde elde ettikleri getiriler, Kurul tarafından ilan edilecek hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilecek.
Fonların malvarlığında bulunan ve Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili hükümlerine konu edilen paylardan kazanç elde eden kişiler de belirlenen hesaplama sonucunda ortaya çıkan tutarı Kurulun ilan edeceği genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak aktarabilecek.
Hesaplama dönemi, iade edilecek miktarın belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve uygulamaya ilişkin diğer esasları SPK belirleyecek.
Nihai ödeme sırasında fon pay sahibine tasfiye malvarlığı, geri kazanım hesabı veya diğer hukuki yollar üzerinden daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek.
Fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılan değerler geri alınacak
Kanunla, fon malvarlığından mevzuata aykırı şekilde çıkarılan değerlerin kapsamı ile oluşan zarar ve kayıplara ilişkin sorumluluk da düzenlendi.
Fonun gerçek ekonomik menfaatine dayanmayan, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle; kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım, satım, repo, ters repo ve benzeri işlem veya sözleşmeler aracılığıyla ilişkili taraflara, hakim ortaklara, yöneticilere, bunların doğrudan veya dolaylı kontrolündeki kişilere ya da üçüncü kişilere aktarılan para, sermaye piyasası araçları, mal, hak ve alacaklar ile bunların yerine geçen değerler, fon malvarlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılmış kabul edilecek.
Bu işlemler nedeniyle ortaya çıkan zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi konumundaki portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Tutarın portföy yönetim şirketinden tamamen veya kısmen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin açıkça anlaşılması halinde, zararda sorumluluğu SPK tarafından belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bunlarla birlikte hareket ettiği tespit edilenler şahsen sorumlu olacak.
Sorumlu kişilerin görevlerinden ayrılması, görevde bulundukları veya yönetim ve kontrolü ellerinde tuttukları dönemde gerçekleştirilen işlem ve kararlardan kaynaklanan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.
SPK, tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her fon için zarar veya kayıp miktarını, sorumlu gerçek ve tüzel kişileri ve bunların sorumlu oldukları tutarları belirleyerek TMSF'ye bildirecek.
SPK'nin bildiriminin ardından sorumluların malvarlıklarından geri kazanım sağlanması amacıyla TMSF tarafından Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip ve tahsil işlemleri başlatılacak. TMSF, ilgili kanun ile Bankacılık Kanunu'nda kendisine verilen yetkileri kullanabilecek.
Bu kapsamda açılacak davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
